Voor Brussels Airport zijn wetten en regels kneedbaar”, rechter vernietigt vergunning, maar uitbating kan tot 2029
De vergunning waarmee de luchthaven van Zaventem uitgebaat mag worden, schendt het Europese recht. Dat oordeelt de Raad voor Vergunningsbetwistingen, die de vergunning vernietigt.
Wim Winckelmans
De Standaard 17/07/2025 14:07
Om tegemoet te komen aan enkele ongunstige adviezen, die verwezen naar onaanvaardbare geluidshinder door het vliegtuigverkeer, had de Vlaamse regering de luchthaven extra milieuvoorwaarden opgelegd. Het aantal vliegtuigbewegingen werd beperkt tot 240.000 in 2032. Het verbod op nachtvluchten in het weekend werd aangescherpt.
Luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines vond dat die milieuvoorwaarden haar activiteiten benadeelden en ging in beroep. De Raad volgt de maatschappij, omdat dergelijke exploitatiebeperkingen slechts een laatste redmiddel mogen zijn, waarvoor een strikte procedure bestaat
De Vlaamse regering kon die beperkingen niet opleggen zonder de procedure van evenwichtige aanpak (een verplichte inspraakprocedure volgens Europees recht rond onder meer geluid en leefkwaliteit, red.) te doorlopen”, schrijft de Raad. “Het argument dat daar geen tijd meer voor was, verantwoordt de onwettigheid niet.”
Ook het opleggen van een jaarlijkse betaling van 10 miljoen euro door de luchthaven aan spoorwegnetbeheerder Infrabel is onwettig, vindt de Raad voor Vergunningsbetwistingen. De Vlaamse regering kon die betaling alleen maar opleggen als een stedenbouwkundige verordening dat ook toelaat. Dat is niet het geval.
Voor Philippe Touwaide, de federale ombudsman van de luchthaven, komt de vernietiging niet als een verrassing. “Bij andere dossiers, zoals de weigering om een lagere passagiersbelasting in te voeren voor lowcost en de weigering om mondmaskers te dragen op de luchthaven bij het begin van de lockdown, zie ik steeds weer hoe de directie van Brussels Airport niet erg begaan is met het administratief recht”, zegt hij. “De wetten en regels zijn voor haar kneedbaar in naam van de economische groei. In dit geval bereidde Brussels Airport het dossier voor de hernieuwing van de milieuvergunning slecht voor, zonder empathie of begrip voor de maatschappij en voor de 4.500 mensen die beroep aantekenden.”
Geen impact op vliegverkeer
De beroepen die actiegroepen hadden ingediend, zijn niet behandeld, omdat de vergunning na deze zaken al vernietigd was. Die beroepen gingen voor een vernietiging op grond van totaal andere argumenten: stikstof, een onvolledig milieueffectenrapport of gezondheidsredenen. De milieuorganisatie BBL en andere bewonersgroepen rond de luchthaven betreuren dat de Raad niet op die argumenten is ingegaan.
De Vlaamse regering, die eerder besliste om te investeren in de luchthaven, maar nu moet vaststellen dat die geen vergunning heeft, moet tegen 30 juni 2029 opnieuw over de vergunningsaanvraag beslissen. Ze moet nu eerst onderzoeken of de impact van de vliegbewegingen op de omgeving – lawaai, uitstoot – niet op een andere manier aangepakt kan worden dan met een beperking op het aantal vliegbewegingen. Bijvoorbeeld met een quota count, een systeem om de geluidshinder te beperken met geluidsnormen of isolatieprogramma’s voor woningen.
Tot zo lang mag de luchthaven verder uitgebaat worden volgens de vernietigde vergunning. De uitspraak heeft dus geen impact op het vliegverkeer. Huidig Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) “neemt kennis” van de uitspraak van de Raad. Hij wil de termijn tot 2029 gebruiken om in overleg te gaan en een nieuwe aanvraag in te dienen die tegemoet komt aan de bezwaren.
Brussels Airlines zegt dat het nu constructief met de Vlaamse overheid wil samenwerken “om tot een nieuwe omgevingsvergunning te komen waarin een goede balans gevonden kan worden tussen leefmilieu en economie”. Dat houdt voor Brussels Airlines het risico in dat het resultaat van de inspraakprocedure leidt tot een striktere omgevingsvergunning dan de vergunning die nu is vernietigd
Rechter vernietigt vergunning Brussels Airport, maar uitbating mag tot 2029
De Tijd 17/07/2025 Update om 14:06
De Raad voor Vergunningsbetwisting trekt een streep door de vergunning van Brussels Airport, omdat het plafond op het aantal vliegbewegingen en de verstrenging voor nachtvluchten in strijd is met het Europese recht. Maar de rechter laat wel toe dat de luchthaven tot 30 juni 2029 verder wordt uitgebaat onder de vernietigde vergunning.
Het zwaard van Damokles is gevallen over de luchthaven van Zaventem. Zoals in politieke kringen gevreesd werd, vernietigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen de vergunning van Brussels Airport. De rechter oordeelt dat een aantal beperkingen die minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) oplegde in strijd is met het Europees recht.
Eind maart 2024 gaf Demir Brussels Airport, dat binnenkort voor 40 procent in handen van de Vlaamse regering zal zijn, een nieuwe vergunning, omdat de huidige in juli van dat jaar afliep. Daarin legde ze strengere regels rond geluidshinder in weekendnachten en een plafond van 240.000 vliegbewegingen per jaar op.
De luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines stapte tegen die exploitatiebeperkingen naar de rechter en krijgt nu gelijk. De rechter oordeelt niet of die beperkingen al dan niet te streng zijn, maar hekelt wel dat daarvoor niet de juiste Europese procedures werden gevolg.
Evenwichtige aanpak
Het jaarlijkse plafond op vliegbewegingen en de verstrenging van de nachtvluchten beperken de exploitatie van de luchthaven. De Vlaamse regering kon die beperkingen niet opleggen zonder de procedure van evenwichtige aanpak te doorlopen', zegt de Raad. Daarin legt Europa op dat als overheden luchthavens beperkingen willen opleggen, ze in overleg moeten gaan met het bedrijf, omwonenden, andere overheden en buurlanden. 'Het argument dat daar geen tijd meer voor was, verantwoordt de onwettigheid niet.'
De Raad laat wel toe dat de luchthaven ondanks de vernietiging verder wordt uitgebaat tot 30 juni 2029. 'Alle procespartijen zijn het erover eens dat het tegen dan mogelijk is om de procedure van evenwichtige aanpak te doorlopen en opnieuw te beslissen over de vergunningsaanvraag', klinkt het. 'De uitspraak heeft dus geen impact op je reisplannen', benadrukt de Raad, die er veel aan gelegen lijkt om pragmatisch over te komen.
Geen schoktest
Opvallend is dat niet de stikstofuitstoot de reden van vernietiging is. De luchthavenvergunning beloofde een van de eerste schoktesten te worden voor het stikstofdecreet, dat de vorige Vlaamse meerderheid in 2024 na veel politieke relletjes stemde en waar Demir vervolgens de vergunning op baseerde. De angel was of de Vlaamse stikstofneerslag op de natuur voldoende zou dalen om de extra neerslag van Zaventem op de nabije omgeving te rechtvaardigen
Over het beroep van een rits milieu- en burgerorganisaties tegen de stikstof- en CO2-uitstoot, het te lakse vliegplafond en het uitblijven van een verbod op nachtvluchten heeft de vergunningenrechter geen oordeel geveld. Omdat de vergunning vernietigd is, valt hun beroep dus zonder voorwerp.
Dat die argumenten niet behandeld zijn, maakt dat de luchthaven niet de testcase wordt om te kijken of het stikstofhuiswerk van Vlaanderen volstaat en het decreet zou leiden tot waterdichte vergunningen. Pas als minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) over enkele jaren een nieuwe vergunning uitreikt, kunnen de milieugroepen weer beroep aantekenen met het stikstofwapen in de hand.
Zich rijk rekenen?
Verder stuurt de Raad ook het Brussels Gewest, waarvan de beroepsprocedure onontvankelijk wordt verklaard, wandelen. De luchthaven krijgt zelf wel gelijk over haar beroep tegen de verplichting die Vlaanderen haar oplegde om jaarlijks 10 miljoen euro te betalen aan de spoorwegbeheerder Infrabel. Daarmee moest die de toeslag die treinreizigers betalen om door de Diabolotunnel te sporen verlagen, maar de rechter vernietigt de regeling.
Deze uitspraak toont aan hoe belangrijk het is om zorgvuldig een evenwicht te zoeken tussen leefbaarheid en economische activiteit', reageert Brouns. 'Als minister wil ik een toekomstgerichte luchthaven faciliteren, in evenwicht met haar omgeving én in overeenstemming met de Europese regels. We gaan in overleg met alle betrokken partners.'
LEES MEER
De Croo haalt uit naar Demir over vergunning Brussels Airport
Open VLD gaf vorig jaar kritiek op de beperkingen van Demir en haalt nu zijn gram. 'De Vlaamse regering betaalt 2,7 miljard euro voor een luchthaven zonder vergunning', zegt fractieleider Egbert Lachaert nu. 'Ze rekende op dividenden en passagiersgroei met 6 miljoen passagiers. Dat is - zoals wij steeds zegden - je rijk rekenen.
Vergunning luchthaven vernietigd: geen impact op luchtverkeer
Ring TV don 17 juli 2025
De Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigt de omgevingsvergunning van luchthaven in Zaventem. Brussels Airlines had bij de Raad beroep aangetekend tegen de vergunning omdat de milieuvoorwaarden haar activiteiten benadeelt.
De Vlaamse regering had in de vergunning extra milieuvoorwaarden opgelegd om tegemoet te komen aan ongunstige adviezen die wezen op overmatige geluidshinder. De vergunning beperkte het aantal vliegtuigbewegingen tot 240.000 tot 2032. Ook scherpte de vergunning het verbod op nachtvluchten in het weekend aan.
Luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines tekende beroep aan tegen de vergunning omdat de milieuvoorwaarden het bedrijf concurrentieel benadeelt. De Raad voor Vergunningsbetwistingen geeft Brussels Airlines nu gelijk en vernietigt de vergunning. Volgens de Raad is ook de tien miljoen euro die de luchthaven aan spoorwegbeheerder Infrabel moet betalen onwettig.
De Vlaamse regering moet tegen 30 juni 2029 opnieuw over de vergunningsaanvraag beslissen. Tot dan mag de luchthaven verder worden uitgebaat met de vernietigde vergunning. De uitspraak heeft geen impact op het vliegverkeer, schrijft De Standaard.
https://www.ringtv.be/mobiliteit/vergunning-luchthaven-vernietigd-geen-impact-op-luchtverkeer