De Standaard zaterdag 17 oktober 2009
Slaapexpert Alain Muzet waarschuwt voor de nefaste invloed van lawaai op onze gezondheid
BRUSSEL - ‘Lawaai tijdens onze slaap doet vernietigende dingen voor ons cardiovasculair systeem', zegt slaapexpert Alain Muzet. ‘Wat je ertegen kan doen? Op straat komen en van de overheid eisen dat lawaai 's nachts aan banden wordt gelegd.'
Van onze redactrice
‘Niemand wordt gewoon aan nachtlawaai. Ook mensen die al jaren naast
een luchthaven wonen en zogenaamd geen hinder meer ondervinden van het lawaai
dat de vliegtuigen 'snachts maken, hebben er nog elke nacht last van. Ze zijn er
zich alleen niet meer van bewust.' Alain Muzet, wetenschappelijk directeur van
het Franse onderzoekscentrum Forenap, heeft er meer dan dertig jaar onderzoek
naar het effect van lawaai op onze slaappatronen opzitten. De conclusies die hij
trekt, zijn onthutsend.
‘Nachtlawaai heeft verschillende effecten', zegt Muzet. ‘Om te
beginnen vertraagt lawaai het inslapen. Mensen die langs een spoorweg of een
luchthaven wonen, worden bovendien vaker wakker 'snachts. Ook al slapen ze
daarna weer makkelijk in, ze verliezen belangrijke uren slaap.'
‘Lawaai verstoort de slaapstructuur. Mensen die dagelijks met
nachtlawaai worden geconfronteerd, geraken dus chronisch vermoeid. Dat heeft
effecten op de manier waarop ze overdag presteren. Ze kunnen zich moeilijker
concentreren, hun humeur is slechter. Kortom hun levenskwaliteit daalt.'
Maar de gevaren die nachtlawaai met zich meebrengt, gaan verder dan
dat. ‘Lawaai roept een reactie op, ook als je slaapt. Het zet stresshormonen in
werking die een impact hebben op ons cardiovasculair systeem. Zonder dat je het
merkt, versnelt ook je hartslag. Het is een onbewuste reflex. Mensen die
chronisch blootgesteld worden aan lawaai, hebben een hoger risico op
cardiovasculaire aandoeningen. Lawaai verhoogt dus de kans op bijvoorbeeld een
hartinfarct.'
Muzets onderzoek heeft bovendien uitgewezen dat niemand gewoon wordt
aan dat nachtelijke lawaai. ‘Ook al word je niet meer bewust wakker, al die
onbewuste effecten blijven onverminderd aanwezig. Iemand die al twintig jaar
naast een treinspoor leeft, ondervindt nog dezelfde negatieve effecten als
iemand die er pas een dag naast woont. Niemand kan nachtlawaai gewoon worden.'
In die zin is nachtlawaai gevaarlijker dan lawaai waar we overdag
mee worden geconfronteerd. ‘Overdag schrik je niet meer op van een vrachtwagen
die passeert. Als ik een keer op de tafel klop en jij zit met je rug naar me
toe, dan zal je schrikken en je omdraaien om te kijken wat het was. Als ik een
tweede keer klop, schrik je al niet meer. Als ik blijf kloppen, zul je het zelfs
niet meer horen. Het verschil met 'snachts ligt erin dat je de situatie
geassimileerd hebt en van het lawaai weet dat er geen gevaar in zit. Dat
denkproces kun je niet doormaken tijdens je slaap.'
Maar hoe pak je dat probleem dan best aan? ‘Je kunt beginnen bij
jezelf. Wees je bewust van het lawaai dat je zelf maakt en probeer het zelf tot
een minimum te verlagen. Bovendien kun je je beschermen door je huis zo
geluidsdicht mogelijk te maken.'
‘Ten slotte moeten we eigenlijk allemaal op straat komen om
beleidsmakers te vragen iets te doen aan dat probleem. Als we het niet
aankaarten, zal men niet handelen.'
‘Het is bovendien een probleem van ongelijkheid geworden. In de
lawaaierigste delen van de stad wonen vaak minderbedeelde mensen. Zij lijden dus
het meest onder het lawaai dat de stad 'snachts genereert. Maar dat is nu ook
net de bevolkingsgroep die minder druk zal zetten op de overheid. Omdat ze niet
weten hoe dat moet en omdat ze andere problemen hebben.'
Sandra Pirrera van de Vrije Universiteit Brussel onderzoekt het
fenomeen in onze hoofdstad. ‘We werken met mensen die in lawaaierige buurten
wonen en onderzoeken de impact van lawaai op hun slaappatronen', zegt Pirrera.
‘We moeten de resultaten nog omzetten in conclusies, dus veel kan ik er nog niet
over zeggen. Maar we werken samen met Leefmilieu Brussel. Zij verzamelen
klachten rond het leefmilieu in het gewest en nachtlawaai is daar de meest
gehoorde klacht', zegt Pirrera.
‘En dan is er nog geen onderzoek gedaan naar het effect van
nachtlawaai op ons gehoorsysteem', zeg Muzet. ‘Ook op dat gebied gebeuren
drama's.'